Jólasíđa

Ađvenntan

Jólaandinn

Jólablóm

Jóladagarnir

Jóladagataliđ

Jólaeftirvćntingin

Jólaföndur

Jólagjafir

Jólagrín

Jólahefđir

Jólakerti

Jólakveđjur

Jólakötturinn og Grýla

Jólaljós

Jólamatur

Jólanetkrćkjur

Jólasagan

Jólaskraut

Jólasveinarnir

Jólasöngvar

Jólatréđ

Jólaundirbúningur

Jólaupphafiđ og trúin

Efnisyfirlit

Gestabókin

 

Jólakötturinn og Grýla

Eignmađur Grýlu er Leppalúđi og eru synir ţeirra jólasveinarnir, ásamt fleirum, í ljóđinu Grýla kallar á börnin sín eru börn hennar talin; Leppur, Skreppur, Lápur, Skrápur, Langleggur, Skjóđa, Völustakkur og Bóla, í ţeirri útgáfu af ljóđinu sem kunnari er. Skreppur,  Leppur, Ţröstur, Ţrándur, Böđvar, Brynki, Bolli, Hnúta, Koppur, Kyppa, Strokkur, Strympa, Dallur, Dáni, Sleggja, Sláni, Djangi, Skotta. Sighvatur og Syrpa, voru talin börn Grýlu í annari gamalli ţulu um börn hennar.

Grýla hefur ekki veriđ vinsćll gestur međal íslenskra barna eins og auđvelt er ađ skilja ef lesinn er texti ljóđsins "Grýlukvćđi" eftir Jóhannes úr Kötlum.   

Grýla og Leppalúđi eru gamlar ţjóđsagnapersónur en mikil ţjóđtrú tengist jólunum á Íslandi. Grýla kom fram á sjónarsviđiđ á 13.öld ţó hún tćki ekki upp á ţví ađ éta börn fyrr en á 17-18 öld. Hún var hrikaleg í útliti af einhverskonar tröllakyni. Hún birtist í kringum jólin og át óţekk börn međ bestu lyst, ţó er ekki er vitađ hvađ hún hafđi sér til lífsviđurvćris á öđrum árstímum. Grýla gat hins vegar ekkert gert viđ börnin ef voru ţau góđ og ţćg. Reyndar eru ekki til (svo ég viti) sögur ţar sem Grýla raunverulega náđi einhverjum börnum, heldur voru ţau ţćg og góđ (enda var Grýla öldum saman góđ ađferđ til ađ fá börnin til ađ haga sér vel) eđa ţeim tókst einhvernvegin ađ sleppa frá Grýlu.  Jólasveinarnir synir hennar komu til skjalanna á 17 öld og voru ţá mjög vondir, algengustu nöfn ţeirra nú til dags eru: Askasleikir, Bjúgnakrćkir, Gáttaţefur, Giljagaur, Gluggagćgir, Hurđaskellir, Kertasníkir, Ketkrókur, Pottasleikir, Skyrgámur, Stekkjastaur, Stúfur, Ţvörusleikir. 

Sumar sagnir telja ađ Grýla hafi átt annan eiginmann á undan Leppalúđa og hét sá Boli.

Jólakötturinn bjó hjá Grýlu og Leppalúđa og hafđi ţann leiđa vana ađ éta ţá sem ekki fengu ný föt fyrir jólin. Hann er hinnsvegar yngstur ţessa hóps enda kom hann ekki til skjalana fyrr en á 19 öld.

Jólakötturinn er fyrirbćri sem lítiđ annađ er vitađ um. Hann er á kreiki í kringum jólin og tekur alla ţá sem ekki eiga nýja flík ađ fara í á ađfangadagskvöld. Sumar sögur segja reyndar ađ hann taki matinn ţeirra sem ekki eiga nýja flík.

Ţessi siđur er enn viđ lýđi ţó engin trúi lengur á jólaköttinn, er vani ađ allir fái einhverja nýja flík fyrir jólin, ţó ekki sé annađ en sokkar eđa nćrföt.

Jólakötturinn á sér ćttingja í nautslíki viđ Eystrasalt og annan af geitarkyni í Noregi.“

SÖNGVAR UM GRÝLU

Grýlukvćđi

Ó Grýla

Grýla kallar á börnin sín

Tenglar:

Um Grýlu og jólaköttinn

Grýla reiđ fyrir ofan garđ

Grýla reiđ međ garđi

Grýlukvćđi séra Guđmundar Erlendssonar

Hér er komin Grýla

Grýlukvćđi eftir Eggert Ólafsson

Gömul ţula um Grýlubörn

Jólasíđa Systu 19 september 2001, síđast breytt 22 nóvember 2001.

Andi liđinna Jóla